ميگرن كابوسي وحشتناك است ... با آن چه كنم ؟

ميگرن كابوسي وحشتناك است ... با آن چه كنم ؟



نام ميگرن را تقريباً همه شنيده اند ، بسياري از سردردهاي كششي يا عصبي نيز تحت عنوان ميگرن درمان مي شوند چرا كه اين تشخيص براي بيماران پذيرفته شده تر است . پنج تا ده درصد مردم به نوعي از سردردهاي ميگرني مبتلايند .

ميگرن انواع مختلفي دارد . ارزش اين تقسيم بندي در نحوه برخورد با آنهاست .

1 ـ ميگرن معمولي يا ميگرن شايع :

اينها اغلب سردردهاي دوره اي هستند كه مي توانند يك طرفه بوده ، با تهوع و استفراغ و ترس از نور همراه باشند . برخي از اينها منشاء عروقي دارند اما بقيه را مي توان جزء سردردهاي تنشي (Tension Headanche) يا ناشي از افسردگي دانست .

سردردهاي ميگرني ، اغلب ضرباندار ، يك طرفه ، همراه با تهوع و استفراغ هستند .

معمولاً درمان هاي علامتي در اين بيماران كفايت مي كند ، پاسخ به داروهاي ضد درد خيلي خوب است .

2 ـ ميگرن كلاسيك :

اين ميگرن اغلب حالت خانوادگي دارد ، بيمار از سردردهاي يك طرفه دوره اي رنج مي برد ، شروع اين دردها مي تواند در كودكي يا ابتداي بلوغ باشد و بتدريج با افزايش سن درجاتي از بهبودي پديد مي آيد و بسياري از آنها پس از يائسگي از بين مي روند .

بيماران مبتلا به اين نوع ميگرن مي توانند درجاتي از حملات حاد شكم درد به همراه تهوع و استفراغ را نشان دهند ، معمولاً حملات تيپيك ميگرن كلاسيك با علائم هشدار دهنده مثل تاري ديد ، اختلال ميدان بينائي و يا علائم ديگر همراه است پس از اين علائم هشدار دهنده سردرد يك طرفه ، تهوع و استفراغ و ترس از نور پديد مي آيند . طول مدت اين حملات معمولاً بين شش ماه تا چهل و هشت ساعت متغير است . از مشخصات اصلي اين سردردها اين است كه در حال استراحت يا اواخر هفته پديده مي آيند . در 80 ـ 60 درصد مبتلايان سابقه خانوادگي از نظر ميگرن مثبت است و اغلب اينها زن هستند . معمولاً حملات ميگرن در حوالي قاعدگي شدت مي گيرد اما در هر زمان ديگري هم محتملند .

برخي از موارد ميگرن فقط با حاملگي ظاهر مي شوند و در برخي ديگر حاملگي آنها را از بين مي برد . تاثير قرص هاي ضد بارداري نيز غير قابل پيش بيني است . در برخي موارد باعث افزايش و در موارد ديگر باعث كاهش شدت اين سردردها مي شود .

3 ـ ميگرن عارضه دار :

اين نوع ميگرن با علائم عصبي موضعي همراه است كه ارگان هاي ديگر غير از چشم را مبتلا ساخته اند . حتي در بعضي موارد علائم عصبي بدون بروز سردرد پديد مي آيند و باعث گذاشتن تشخيص اشتباهي حملات ايسكمي گذر ( TIA ) مي شوند .

ميگرن با فلج چشمي در اطفال شايع تر از ساير گروه هاي سني است و با دو بيني ، افتادگي پلك و فلج عضلات خارج چشمي همراه مي باشد . ميگرن با فلج نيمه بدن حالتي نادر و خانوادگيست كه در آن بطور ناگهاني يك طرف بدن دچار فلج گذرا مي شود .

ميگرن قاعده اي ( Basilar Migrain ) با اختلالات دو طرفه بينايي ، عدم تعادل تلو تلو خوردن ، اختلال تكلم ، همچنين اختلالات جسمي و حركتي در اندام فوقاني و تحتاني تظاهر مي كند . در مواردي نادر اختلال سطح هوشياري هم پديد مي آيد ( خصوصاً در زنان جوان ) .

4 ـ ميگرن علامتدار :

در اين گونه موارد معمولاً زمينه اي مغزي ( اغلب اختلالات شريان هاي مغزي يا ارتباطات غير طبيعي شرياني ـ وريدي ) باعث پيدايش سردردهاي شبه ميگرني مي شود .

اين سردردها تقريباً هميشه يك طرفه اند و علائم عصبي در سمت مقابل مشاهده مي شوند معاينه عروق گردن ممكن است ارزشمند باشد .

در صورتيكه بيمار مبتلا به سردرد شبه ميگرني ، تشنجات موضعي را نشان دهد بايد به بيماريها و ضايعات زمينه اي در مغز او فكر كنيم .

بايد توجه داشت كه شيوع اين ميگرن بسيار كم است و بهمين خاطر انجام بررسي هاي پرهزينه و گران قيمت و حتي بعضاً مخاطره آميز در تمام بيماران مبتلا به ميگرن براي شناسائي اختلالات زمينه اي احتمالي توصيه نمي شود .

علت پيدايش سردردهاي ميگرني چيست ؟

معمولاً تاريخچه خانوادگي در اغلب مبتلايان به ميگرن نشان دهنده شيوع زياد اين سردرد در ساير افراد فاميل مي باشد . علت دقيق ميگرن هنوز ناشناخته است اما انقباض اوليه عروقي و كم خوني نسبي مغز ، و سپس اتساع و گشاد شدن متعاقب در رگ هاي مغزي و درد متعاقب آن از علل مهم اين سردردها بشمار مي رود .

بافت مغزي گيرنده درد ندارد و حتي تخريب آن هم موجب سردرد نخواهد شد .

موادي مثل سروتونين و ماده P ( از مواد درون زاي بدن ) را در ايجاد حملات ميگرن دخيل مي دانند . در برخي از بيماران مصرف موادي مثل شكلات ، يا قهوه ، پياز ، گوجه ، ترشي ، ادويه جات و پنير مانده ، همچنين فشارهاي عصبي يا فكري بي خوابي ، و گرسنگي باعث شروع حملات ميگرني مي شود .

تشخيص ميگرن معمولاً بر اساس يافته ها و اطلاعات باليني گذاشته مي شود و سي تي اسكن مغزي يا آنژيوگرافي و MRI براي موارد عارضه دار نگه داشته مي شود .

درمان :

درمان بسياري از مبتلايان به ميگرن ، مطلع شدن از ماهيت اين درد و درمان هاي ضددردي معمول كفايت مي كند . اما در موارد شديدتر و كسانيكه مبتلا به حملات مكرر ميگرن هستند بايد درمان را فواصل بين حملات هم ادامه داد .

سردرد هاي ناشي از انقباض عضلاني در دور سر حس مي شوند .

روشهاي مختلف درماني :

1 - در برخي حملات ميگرن فاكتورهاي خارجي نقش مهمي دارند . در اينگونه موارد سعي مي شود فاكتورهاي زمينه ساز يا مولد سردرد را حذف كنيم . مثلاً در صورت لزوم روش پيشگيري از بارداري را تغيير دهيم .

ارتباط حتمي بين ميگرن و سكته هاي مغزي تأييد نشده است .

2 - درمان هاي علامتي با ضد دردهاي معمولي و داروهاي ضد تهوع و استفراغ در اغلب موارد باعث بهبودي سردرد خواهد شد .

شايعترين تركيبات مورد استفاده عبارتند از : آسپرين ، استامينوفن و متوكلرپراميد .

تركيبات ارگوتاميني بسته به صلاحديد پزشك قابل استفاده اند اما بايد مراقب عوارض عروقي آنها باشيم . بهتر است از تركيبات ارگوتاميني در ميگرن هاي عارضه دار استفاده نشود .

در برخي موارد ، مصرف دراز مدت يا بيش از حد ارگوتامين ، خود موجب پيدايش سردرد خواهد شد كه تنها راه برطرف كردن آن ، قطع اين داروهاست .

3 - در حملات مكرر يا ناتوان كننده ميگرن درمان هاي پيشگيري كننده توصيه مي شوند ، مؤثرترين دارو در اين زمينه متي سرژيد است كه بعلت عوارض جانبيش كمتر مورد استفاده قرار مي گيرد .

پيزوتيفن داروئي مناسب با عوارض كمتر است كه در بسياري از بيماران مؤثر واقع مي شود .

مسدود كننده هاي گيرنده بتا ( پروپرانولول ) كه بعضاً خود موجب سردرد مي شوند ، و نيز ضد افسردگي هاي سه حلقه اي هم در درمان پيشگيري كننده از ميگرن مؤثر و قابل استفاده اند .

برخي از مواد خوراكي كه باعث تشديد حملات سردرد ميگرني مي شوند .

1 - شكلاتها

2 - الكل

3 - پنير خصوصاً پنير مانده

4 - مركبات

چند نكته مهم : از خود درماني با داروهاي ضد ميگرن پرهيز كنيد .



آرامش روحي و بهداشت رواني تأثير بسزائي در كاهش حملات ميگرن دارد .


در صورت بروز سردرد ميگرني ، استراحت در يك اطاق آرام با نور ملايم بسيار مفيد خواهد بود .