اعتیاد خطرناک از نوع فیس بوک

«سینتیا نیوتن» دختری 12ساله دارد. یك روز دختر او برای انجام تكالیف مدرسه از «سینتیا» كمك خواست ولی این مادر نمی توانست به فرزند كمك كند زیرا به شدت مشغول «فیس‏بوك» بود. دختر به اتاق خود رفت و ای میلی برای مادرش فرستاد و از او كمك خواست ولی «سینتیا» آن را هم ندید زیرا باز هم سخت مشغول «فیس‏بوك» بود. «سینتیا» می گوید: «من معتاد فیس‏بوكم. من در فیس‏بوك غرق می شوم. این موضوع اسباب سرافكندگی من شده است.»

وی تقریبا 20ساعت در هفته را در این سایت اجتماعی می‏گذراند و 40ساعت در هفته هم كار می كند. قبلا چند بار سعی كرده كه استفاده از فیس‏بوك را كم كند ولی موفق نشده است. دكتر «پائولا پایل» روان شناس خانواده می گوید: تعداد افراد مانند «سینتیا» رو به افزایش است. این افراد در واقع دچار نوعی اختلال در روابط اجتماعی خود شده‏اند. استفاده از فیس‏بوك به نوعی «وسواس» تبدیل شده كه فرد را از دنیای واقعی (كه ممكن است ناخوشایند باشد) جدا می كند و به دنیای زیبای مجازی می‏برد.

او در آنجا دنیایی غیرواقعی برای خود ساخته است. دنیایی كه از سختی، بی‏پولی، بدهی، جر و بحث با دیگران، ونگ‏ونگ بچه و... خبری نیست. در واقع فرد با غرق كردن خود در فیس‏بوك، مانند كبك سر خود را زیر برف می كند و از دنیای كاذبی كه برای خود می‏سازد لذت می‏برد، دنیایی كه در واقعیت دستیابی به آن برایش ممكن نیست.

علاوه بر این، با این كار مدتی هم از فكر كردن به مشكلات لاینحل زندگی یا وظایف دشواری كه بر عهده دارد، فارغ می شود اما باید دانست مشكل از خود فیس‏بوك نیست زیرا بسیاری از كاربران به شكل صحیح از این شبكه اجتماعی استفاده می كنند. «سینتیا» می گوید: «من صبح بعد از بیدار شدن، اول به فیس‏بوك سر می زنم و موقع برگشتن به خانه و همچنین قبل از خواب دوباره به آن سر می‏زنم. یك روز یكی از دوستان زمان كودكستان خود را در فیس‏بوك پیدا كردم.

او برایم تعریف كرد كه چقدر در آن زمان به من علاقه داشته و از اینكه در كلاس اول از من جدا شد، چقدر ناراحت بود. وقتی كه فهمیدم تا این حد برای او باارزش و مهم بوده‏ام، بسیار خوشحال و هیجان‏زده شدم.»

دكتر «جوآنا لیپاری» یكی از روان پزشكان بالینی دانشگاه كالیفرنیا می گوید: «مشكل اینجاست كه این دنیا واقعی نیست. فیس‏بوك دنیایی زیبا، شاد، جالب و خیال‏انگیز است. افراد اغلب، شیرینی‏های زندگی خویش را در آن مطرح می كنند و این انسان های شیرین و دوست‏داشتنی می خواهند كه با شما دوست باشند. خیلی وسوسه‏انگیز است.»«سینتیا» می گوید همه این مسایل را می داند و از اینكه این همه وقت خود را صرف فیس‏بوك می كند و در نتیجه از بسیاری از امور مهم زندگی خود باز می ماند، بسیار ناراحت است. وی بسیاری از دوستان صمیمی و ارزشمند خود را در دنیای واقعی از دست داده است.

او می گوید كه راجع به ترك ناگهانی این عادت هم فكركرد ولی این فكر برایش بسیار ناگوار بود. ثابت شده است كه فیس‏بوك به‏رغم ایجاد ارتباط بین فرد و دوستان متعدد، احساس تنهایی را افزایش می دهد! فرد به جای ارتباط واقعی و رودررو با دوستان خود، وقت خودش را با فیس‏بوك می‏گذراند و در واقع كیفیت دوستان را فدای كمیت آنان می كند. از فیس‏بوك به عنوان جانشینی برای دوستان واقعی خود استفاده نكنید، بلكه آن را به عنوان ابزاری جهت تحكیم دوستی‏های قبلی خود به كار گیرید. دكتر «لیپاری» می گوید، چند علامت برای اعتیاد به فیس‏بوك مطرح است:

1- كاهش و تغییر ساعت خواب به خاطر فیس‏بوك: اگر شما از وقت خواب تان می‏زنید و شب ها تا دیروقت پای فیس‏بوك می‏نشینید و فردا خسته و خواب‏آلوده هستید، ممكن است فیس‏بوك برایتان به یك وسواس تبدیل شده باشد. در حالت طبیعی نباید به خاطر فیس‏بوك از خودتان و زندگی‏تان غافل شوید.

2- گذراندن بیش از یك ساعت در روز پای فیس‏بوك: تعیین اینكه زمان طبیعی استفاده از شبكه های اجتماعی چقدر است، كار آسانی نیست. دكتر «لیپاری» می گوید: «من نمی توانم تصور كنم كه كسی بیش از یك ساعت در روز به فیس‏بوك نیاز داشته باشد.»

3- حساس شدن نسبت به دوستی‏های گذشته: ارتباط دوباره با دوستان قدیمی یكی از بزرگ ترین جاذبه های فیس‏بوك است و اصولا دوستی با دوستان سابق در فیس‏بوك غلط نیست ولی این موضوع، به گفته دكتر «پایل» ممكن است به راحتی از كنترل خارج شود. او می گوید: «یكی از مراجعان من در فیس‏بوك با دوست سابق خود برخورد كرد. آنها ساعت ها به درد دل كردن با یكدیگر در فیس‏بوك مشغول شدند. او درباره نارضایتی از زندگی خود با دوست سابقش حرف زد. یكی از اقوام او این نوشته ها را دید و موضوع را به والدین دختر اطلاع داد. والدین او با شوهرش تماس گرفتند. آنها اكنون در آستانه طلاق هستند.»

4- غفلت از كار به خاطر فیس‏بوك: اگر به قصد اینكه به سراغ فیس‏بوك بروید سعی می كنید كار خود را زودتر تمام كنید احتمالا مشكل دارید.

5- نگرانی و هراس از اینكه روزی نتوانید از فیس‏بوك استفاده كنید: دكتر «پایل» می گوید: اگر یك روز بدون فیس‏بوك گذراندید و این موضوع باعث استرس شما شد، بهتر است به فكر تغییر وضعیت باشید.